Zespół Aspergera czy autyzm? Objawy, różnice, leczenie

Prawidłowe diagnozowanie zaburzeń neurorozwojowych wymaga rozległej wiedzy oraz doświadczenia, biorąc pod uwagę fakt, że wiele różnych chorób może mieć niemal identyczne objawy. Klasycznym przykładem takiego podobieństwa są zespół Aspergera oraz autyzm, które, choć są do siebie bardzo podobne, wykazują również pewne subtelne różnice. Sprawdź, czym różnią się obie jednostki chorobowe i poznaj metody diagnozowania tych zaburzeń.

Autyzm – przyczyny i objawy

Całościowe zaburzenie neurologiczne, wpływające na rozwój i funkcjonowanie mózgu – tak brzmi najprostsza definicja autyzmu. Do przyczyn choroby zaliczają się m.in. określone czynniki genetyczne i środowiskowe, wcześniactwo, powikłania w trakcie ciąży i porodu czy uszkodzony ośrodkowy układ nerwowy. Zaburzenie wpływa na sposób, w jaki osoby postrzegają świat i i komunikują się z nim. Jego objawy mogą różnić się w zależności od indywidualnego przypadku, jednak zazwyczaj obejmują:

• trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji społecznych,

• brak umiejętności odczytywania emocji innych ludzi i okazywania empatii,

• niezrozumienie zasad społecznych,

• trudności w mówieniu, zrozumieniu mowy lub w wyrażaniu się w sposób zrozumiały dla innych ludzi,

• przejawianie powtarzalnych zachowań, np. wymachiwania rękami, kołysania się lub obracania przedmiotami,

• trudności w przetwarzaniu informacji zmysłowych, takich jak dźwięki, światło, zapachy lub smaki.

Autyzm dziecięcy i atypowy

Klasyfikacje ICD-10 oraz DSM-5 wyróżniają dwie podstawowe odmiany zaburzenia autystycznego: dziecięce oraz atypowe.

Pierwsze z nich charakteryzuje się wyraźnymi opóźnieniami w rozwoju mowy i umiejętności społecznych, powtarzalnymi zachowaniami i ograniczonymi zainteresowaniami. Objawy mogą pojawić się już w ciągu pierwszych trzech lat życia dziecka. Z kolei autyzm atypowy jest łagodniejszą formą choroby, a jego symptomy często bywają mniej wyraźne lub przejawiają się w nieco inny sposób. Mogą również wystąpić w dowolnym wieku, niekoniecznie w dzieciństwie.

Zespół Aspergera a autyzm – podstawowe różnice

Podobnie jak autyzm, również choroba Aspergera zakwalifikowana została do całościowych zaburzeń rozwojowych. Medycyna określa je jako dwa różne zaburzenia, które mają wiele podobieństw, ale także kilka istotnych różnic. Osoby z Aspergerem mają zwykle prawidłowy rozwój mowy i języka, a ich zaburzenia sensoryczne nie są tak zaawansowane. Z reguły łatwiej nawiązują też kontakty z innymi ludźmi, chociaż może sprawiać im to pewne trudności. Zespół Aspergera to także inne typowe objawy, jak m.in.:

• brak umiejętności pracy w grupie,

• wzmożona nadwrażliwość na zewnętrzne bodźce,

• bogate, często nieadekwatne do wieku słownictwo,

• doskonała pamięć,

• powtarzalne zachowania.

Wśród potencjalnych przyczyn choroby wymienia się czynniki podobne jak w przypadku autyzmu. Oprócz takich ryzyk jak mutacje genetyczne, infekcje wirusowe w trakcie ciąży czy uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, jako czynnik ryzyka wymienia się także wyższy wiek ojca dziecka (powyżej 40. roku życia).

Diagnozowanie autyzmu i zespołu Aspergera

Oba rodzaje zaburzeń diagnozowane są zazwyczaj na podstawie obserwacji zachowań pacjenta, wywiadu prowadzonego w jego najbliższym otoczeniu, a także w oparciu o wyniki badań psychologicznych i neuropsychologicznych. Ważną rolę odgrywają również specjalne testy przesiewowe. Przykładowo, za pomocą testu dla dzieci AQ diagnozowany jest Asperger, a autyzm może być wykryty na podstawie kwestionariusza M-CHAT. Testy te mogą pomóc określić poziom funkcjonowania intelektualnego pacjenta, a także wykryć potencjalne problemy z funkcjonowaniem poznawczym, koncentracją czy pamięcią.