10 powodów, dla których warto jeść paprykę

Papryka to prawdziwe bogactwo cennych składników odżywczych, których nie traci nawet pod wpływem duszenia, smażenia lub pieczenia. Zawiera gigantyczne ilości witaminy C i przeciwutleniaczy, co czyni ją warzywem o nieocenionych właściwościach prozdrowotnych.

Charakterystyka papryki

Papryka (capsicum annuum) jest jednoroczną rośliną z rodziny psiankowatych. W Ameryce Środkowej i Południowej jest znana już od ponad 6 tysięcy lat. Do Europy dotarła na przełomie XIV i XV w, a do jej popularności przyczyniły się Węgry – stała się ważnym składnikiem kuchni węgierskiej: lecza, paprykarzu, gulaszu. Ciekawostką jest, że to właśnie Węgrzy wyodrębnili z papryki krystaliczny kwas askorbinowy.
Obecnie jest rozpowszchniona na całym świecie, jednak największymi producentami papryki są Chiny, Meksyk oraz Indie.
Rosnąca papryka ma wyprostowany, rozgałęziony i zdrewniały trzon osiągający wysokość do 1,5 m.
Liście papryki mają jajowaty, lancetowaty lub owalny kształt z prostymi krawędziami, ostrym wierzchołkiem i długim ogonkiem. Kwiaty papryki są białe, wyprostowane i rosną pojedynczo lub po kilka sztuk w kątach liści.
Owoce papryki to puste jagody, podzielone na cztery sekcje, które wypełnione są małymi, żółtymi nasionami o okragłym kształcie.
Okres kwitnienia papryki przypada między majem a sierpniem, owocuje natomiast między lipcem a listopadem.
Różnicuje się 37 gatunków papryki, z czego najbardziej popularne są: Anaheim, Banana, Bell, Cherry.

Jaki kolor papryki wybrać?

Najczęściej spotykane odmiany papryki to zielona, żółta, pomarańczowa oraz czerwona. Do rzadziej występujących odmian należy papryka biała, brązowa i fioletowa.
Wszystkie papryki, które nie są w pełni dojrzałe mają barwę zieloną. Następnie na skutek procesu dojrzewania zmienia ona kolor na żółty, pomarańczowy lub czerwony.
Papryki zależnie od koloru różnią się smakiem: zielone są bardziej gorzkie, żółte i pomarańczowe zdecydowanie słodsze, a czerwona jest najsłodsza.
Jeśli chodzi o ilość składników odżywczych, najwięcej witamin i składników mineralnych znajduje się w dojrzałej papryce czerwonej – ma ona nawet 11 razy więcej witaminy C niż papryka zielona.
Dodatkowo wykazano, że papryka czerwona ma więcej cennych antyoksydantów, prowitaminy A, kapsantyny, kwercetyny i luteoliny niż jej zielona odmiana.

Wartości odżywcze papryki

Surowa papryka jest niskokaloryczna - w 100g znajduje się 56 kalorii. Jest żródłem błonnika pokarmowego, węglowodanów, białka oraz tłuszczu.
Do tego jest pełna witamin: C, A, K, z grupy B, E, folianów, a także składników mineralnych: żelaza, potasu, wapnia i magnezu oraz flawonoidów, likopenu i kapsaicyny, która nadaje warzywu ostrość.
Dodatkowo zawiera w swoim składzie olejki eteryczne, które nadają jej charakterystyczny smak i zapach.

Właściwości zdrowotne papryki

Papryka to bogactwo przeciwutleniaczy: kapsantyny, violaxanthiny, luteiny, kwercetyny i luteoliny. Dzięki tym składnikom jedzenie papryki wykazuje szereg korzystnych działań prozdrowotnych:

Wzmacnia wzrok – beta-karoten oraz lichenoid zawarte w papryce to karetenoidy, które są niezbędne do utrzymania prawidłowego widzenia.

Zapobiega stanom zapalnym – zawarte w papryce fitoskładniki wykazują działanie przeciwzapalne oraz przeciwutleniające.

Zapobiega zmianom nowotworowym – dzięki zawartości antyoksydantów papryka wygasza stany zapalne w organizmie, tym samym nie dopuszczając do powstania przewlekłego stanu zapalnego, który z kolei może przerodzić się w zmiany nowotworowe. Dodatkowo w papryce występują związki siarki, enzymy, karetonoidy i likopen, które wykazują antynowotworowe właściwości.

Ma korzystny wpływ na układ krążenia – zawarty w papryce likopen wzmacnia serce, natomiast błonnik obniża poziom cholesterolu. Z kolei witamina B6 i foliany pomagają obniżyć poziom homocysteiny – jej wysoki poziom zwiększa ryzyko chorób serca. Obecność potasu obniża ciśnienie krwi,a witaminy A i C neutralizują wolne rodniki.

Zwalcza poranne nudności u kobiet w ciąży – dodatkowo zawiera dużą ilość folianów, które odpowiadają za prawidłowy rozwój plodu.

Łagodzi depresję – bogactwo witamin z grupy B oraz folianów pozytywnie wpływa na uklad nerwowy, tym samym poprawia nastrój.

Łagodzi objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego – wysoka zawrtość folianów oraz witaminy B6 pomaga utrzymać prawidłowy poziom gospodarki hormonalnej.

Pomaga utrzymać szczupłą sylwetkę – jest niskokaloryczna.

Wzmacnia włosy – papryka, zwłaszcza czerwona zawiera dużą ilość witaminy C oraz żelazo, które są niezbędne dla zachowania zdrowych włosów.

Poprawia wygląd skóry – zawarte w papryce przeciwutleniacze neutralizują działanie wolnych rodników, tym samym zapobiegają uszkodzeniom spowodowanym stresem oksydacyjnym. Dodatkowo witamina C pomaga w produkcji kolagenu, który odpowiada za elastyczność, jędrność i młody wygląd skóry.

Zastosowanie papryki

Papryka może być spożywana na surowo, np. jako dodatek do kanapek, sałatek, surówek. Najbardziej popularna jednak jest jako składnik dań na ciepło: leczo, gulaszu, zapiekanki, szaszłyków. Można ją więc gotować, dusić, smażyć, zapiekać i grillować.
Sproszkowana czerwona papryka jest także bardzo popularną na całym świecie przyprawą.
W Chinach i Indiach czerwona papryka już od stuleci jest wykorzystywana w leczeniu infekcji, problemów z trawieniem, krążeniem czy reumatyzmem.
Aktualnie owoce i nasiona papryki są wykorzystywane w przemyśle przetwórczym oraz farmaceutycznym.

Przepisy na dania z papryką

Zupa krem z papryki
Składniki:
1 łyżka masła
1 cebula
2 ząbki czosnku
1 marchewka
3 czerwone papryki
700 ml bulionu
2 łyżki koncentratu
przyprawy: sól, pieprz, 1 łyżeczka tymianku, 1 łyżka słodkiej papryki, 2 łyżki czosnku, 0,5 łyżeczki chili
Przygotowanie:
Pokrojoną w kostkę cebulę zeszklić na maśle. Dodać posiekany czosnek i podsmażać chwilę. Dodać startą marchewkę, paprykę pokrojoną w kostkę, wymieszać i podsmażać 5 minut. Dodać przyprawy i wymieszać.
Wlać bulion, koncentrat, doprawić solą i pieprzem, zagotować. Gotować na małym ogniu 15 minut.
Zblendować na gładki krem. Podawać z grzankami czosnkowymi i tartym parmezanem.

Faszerowana papryka
Składniki:
4 mięsiste duże papryki
0,5 kg mielonego mięsa
2 łyżki oliwy
1 cebula
2 ząbki czosnku
2 łyżki posiekanej natki
1 torebka ryżu
1 jajko
2 łyżki koncentratu pomidorowego
100 g żółtego sera
1 pomidor
przyprawy: 0,56 łyżeczki tymianku, 1 łyżeczka słodkiej papryki, 1 łyżezczka kurkumy, 2 łyżeczki oregano
Przygotowanie:
Ryż ugotować według przepisu na opakowaniu, dokładnie przecedzić.
Na oliwie zeszklić pokrojoną cebulę, dodać zmiażdzony czosnek, chwilę podsmażać. Dodać mięso i obsmażyć. Dodać przyprawy, koncentrat pomidorowy i natkę. Smażyć kilka minut.
Do mięsa dodać ryż, dokładnie wymieszać i podgrzewać 1 minutę. Lekko przestudzić i dodać jajko. Dokładnie wymieszać.
Papryki przekroić na równe połówki, usunąć nasiona, posypać solą i pieprzem oraz skropić oliwą. Ułożyć w naczyniu żaroodpornym i napełnić farszem. Na wierzchu każdej wypełnionej połówki ułożyć plasterek pomidora. Na spód naczynia wlać 0,5 szklanki wody i wstawić dio piekarnika. Piec ok. 35 minut w 200 stopniach.
Posypać startym żółtym serem i zapiekać kolejne 10 minut.

Przeciwwskazania

Papryka z reguły jest produktem bardzo dobrze tolerowanym przez większość spożywających ją osób. Jedynymi przeciwwskazaniami w jej spożywaniu są choroby ze strony układu pokarmowego, zaburzenia trawienia oraz alergia na to cenne warzywo.