Właściwości i zastosowanie goździków

Goździki to popularna przyprawa, która ma szerokie zastosowanie w kuchni, a potrawom nadaje niezwykłego aromatu. Na tym jednak nie kończą się ich cenne właściwości. Dzięki zawartości eugenolu goździki mają działanie antybakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne, przeciwwirusowe, przeciwbólowe, a nawet antynowotworowe. Dlatego też warto mieć je w domu i wiedzieć, w jaki sposób można wykorzystać ich dobroczynne właściwości.

Pochodzenie goździków i ich charakterystyka

Goździki są aromatyczną przypawą otrzymywaną z ususzonych pąków goździkowca korzennego, znanego również pod nazwą czapetka pachnąca (z łac. Syzygium Aromaticum).
Goździkowiec korzenny to wiecznie zielone drzewo, osiągające wysokość nawet 12 metrów. W celu uzyskania przyprawy zwanej potocznie goździkami, należy ręcznie zebrać nierozkwitłe pąki, ponieważ jest to gwarancją zachowania największego aromatu rośliny. Następnie zebrane pąki są suszone na słońcu, a na koniec poddawane odymianiu.
Zdrowotne walory goździków zostały odkryte w starożytności przez Chińczyków. Następnie za sprawą arabskich kupców dotarły one do Wenecji, a stamtąd zostały rozpowszechnione na całą Europę. Do dzisiaj goździki są cenioną przyprawą zarówno ze względów kulinarnych, jak i zdrowotnych.
Goździki produkowane są głównie w Tanzanii oraz w Indiach, Indonezji, Malezji, Brazyli, na Sri Lance i Madagaskarze.

Skład i wartość odżywcza goździków

Goździki są bogatym źródłem witamin i minerałów, ale z racji tego, że są spożywane w małych ilościach, nie dostarczają organizmowi znaczących ilości tych związków.

Skład i wartość odżywcza goździków

Wartość odżywcza	Zawartość w 100 g goździków
Mangan	60,13 mg
Wapń	632 mg
Żelazo	11,83 mg
Magnez	253 mg
Fosfor	104 mg
Potas	1020 mg
Sód	277 mg
Cynk	2,32 mg
Miedź	0,37 mg
Selen	7,2 µg
Tiamina	0,16 mg
Ryboflawina	0,22 mg
Kwas pantotenowy	0,51 mg
Witamina B6	0,39 mg
Kwas foliowy	25 µg
Witamina E	8,82 mg
Witamina K	141,8 µg

Wartość odżywcza goździków

Goździki zawierają dużą ilość związków bioaktywnych – polifenoli. Najważniejszy z nich to eugenol, dzięki któremu goździki wykazują swoje właściwości o działaniu prozdrowotnym.
Oprócz eugenolu, goździki zawierają inne związki fenolowe: kwas galusowy, kwas kawowy, kwas ferulowy, kwas elagowy, kwas salicylowy oraz kempferol.

Właściwości goździków

Goździki od tysięcy lat są wykorzystywane w medycynie indyjskiej oraz ajuwerdyjskiej jako lek na wiele dolegliwości. Z powodu zawartego w nich eugenolu wykazują szereg właściwości zdrowotnych. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć:

Działanie antybakteryjne – żucie goździków pomaga zabijać bakterie i tym samym zapobiega infekcjom.

Działanie przeciwwirusowe – pomagają przy przeziębieniach i infekcjach wirusowych gardła oraz górnych dróg oddechowych.

Działanie przeciwpasożytnicze – z pomocą goździków skutecznie można zwalczyć lambiozę.

Działanie przeciwgrzybicze – doskonałe do leczenia kandydozy.

Regulują pracę układu pokarmowego – wykazują działanie pobudzające procesy trawienne, a także mogą pomóc pozbyć się biegunki.

Działanie przeciwbólowe – żucie goździków może pomóc zwalczyć ból zęba. Ponadto działanie znieczulające goździków jest wykorzystywane w stomatologii. Maść goździkowa nałożona na skronie może również pomóc przy migrenowych bólach głowy.

Profilaktyka nowotworów – olejek goździkowy oraz ekstrakt z goździków mogą hamować rozwój komórek nowotworowych, zwłaszcza w przypadku nowotworów jelita grubego i piersi.

Zapobieganie bólom reumatycznym – zewnętrznie stosowany olejek goździkowy pomaga pozbyć się bólu mięśni i stawów.

Zwalczanie wolnych rodników – picie naparu z goździków zapobiega powstawaniu zmarszczek.

Łagodzą stres i ułatwiają zasypianie.

Zastosowanie goździków

Goździki są powszechnie znane jako przypawa dodawana do wielu dań. Kojarzą się szczególnie ze Świętami Bożego Narodzenia, gdyż są aromatycznym składnikiem pierników i kompotów świątecznych. Można ich użyć również do przygotowania gotowanej czerwonej kapusty. Doskonale komponują się z pieczonymi mięsami, zwłaszcza z dziczyzną, cielęciną oraz wołowiną.
Słodki i korzenny aromat przyprawy nadaje daniom niezwykłego smaku.
Z goździków można przygotowac napar do stosowania przy zapaleniu jamy ustnej i gardła oraz syrop doskonały na kaszel i katar.
Z goździków wytwarza się olejek, który można stosować zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Pomaga on na dolegliwości reumatyczne, bóle mięśni i stawów.

Skutki uboczne stosowania goździków

Tak samo jak w przypadku każdej innej substancji, również podczas stosowania goździków należy zachować rozwagę. Generalnie spożywanie goździków jest bezpieczne, jednak ich nadmiar może mieć poważne konsekwencje i doprowadzić nawet do utraty przytomności, palpitacji serca i uszkodzenia wątroby.