Typy kolagenu: różnice, działanie i suplementacja. Poznaj sekret jędrnej skóry

Justyna Tomczyk

autor artykułu

Dodano dnia 21. Lipiec, 2025

Dlaczego niektóre kobiety w wieku 40+ wyglądają na 30, a inne zmagają się ze zmarszczkami, suchą skórą i bólem stawów już po trzydziestce? To nie tylko geny, dieta czy dobry krem. Coraz częściej odpowiedź brzmi: kolagen. W tym artykule znajduje się kompletny przewodnik po kolagenie: jakie są typy kolagenu, jak działa w organizmie, jakie daje efekty i na co zwrócić uwagę, kupując suplement kolagenowy.

Czym jest kolagen i dlaczego jest tak ważny?

Kolagen to strukturalne białko fibrylarne, które stanowi „rusztowanie” skóry, kości, ścięgien, chrząstek i naczyń krwionośnych. To dzięki niemu skóra jest jędrna i elastyczna, a stawy, ścięgna i kości działają bez bólu i zgrzytów. Wpływa również na zdrowie naczyń krwionośnych oraz wielu narządów wewnętrznych. Kolagen stanowi:

25–35% wszystkich białek w ciele człowieka,
aż 70–80% suchej masy skóry,
i jest obecny praktycznie wszędzie – od rogówki oka po paznokcie.

Z wiekiem, zwłaszcza po 25. roku życia, naturalna produkcja kolagenu zaczyna spadać – i to niestety bardzo systematycznie. Efekty? Zmarszczki, wiotkość skóry, bóle stawów, łamliwe paznokcie, wypadające włosy…

Główne funkcje kolagenu:

nadaje skórze jędrność i elastyczność,
chroni stawy i zapewnia im amortyzację,
wspiera strukturę kości i chrząstek,
wspomaga gojenie się ran i regenerację tkanek,
wpływa na jakość włosów, paznokci, a nawet naczyń krwionośnych.

Jeśli chcesz zadbać o młody wygląd i elastyczność skóry, zdrowe stawy rozważ suplementację kolagenem, który znajdziesz w naszym serwisie Świat Leku.

Co wpływa na spadek kolagenu?

Kolagen niestety zanika z wiekiem – a jego produkcja zaczyna zwalniać już po 25. roku życia. W wieku 40 lat można mieć nawet o 30% mniej kolagenu niż w młodości. Do głównych przyczyn należą:

promieniowanie UV (opalanie),
palenie papierosów,
niedobór witamin i białka,
przewlekły stres,
brak snu,
menopauza,
choroby przewlekłe i stany zapalne.

Budowa i skład kolagenu

Kolagen to potrójna helisa złożona z trzech łańcuchów aminokwasowych. Kluczowe aminokwasy to:

glicyna (33%) – najmniejsza i najczęstsza,
prolina i hydroksyprolina – zapewniają skręcanie helisy,
lizyna i hydroksylizyna – pomagają w sieciowaniu włókien.

To właśnie ta struktura czyni kolagen tak wytrzymałym i odpornym na uszkodzenia mechaniczne.

Typy kolagenu i ich działanie

Kolagen typu I – fundament młodości

Gdzie występuje? Skóra, kości, ścięgna, więzadła, rogówka. Funkcja: odpowiada za elastyczność skóry i wytrzymałość tkanki łącznej. Ciekawostka: to najczęściej występujący typ kolagenu – aż 90%! Idealny dla: osób, które chcą poprawić wygląd skóry, włosów, paznokci i zapobiegać starzeniu. Typ I to najczęściej spotykany kolagen w kosmetykach i suplementach beauty.

Kolagen typu II – wybawienie dla stawów

Gdzie występuje? Chrząstka stawowa, ciało szkliste oka. Funkcja: amortyzacja i elastyczność stawów. Idealny dla: osób z bólem kolan, zwyrodnieniami, sportowców i seniorów. To właśnie ten typ znajduje w większości suplementów na stawy.

Kolagen typu III – elastyczna siatka młodości

Gdzie występuje? Skóra, naczynia krwionośne, organy wewnętrzne. Funkcja: wspiera kolagen typu I, wpływa na elastyczność i regenerację skóry. Idealny dla: osób z delikatną, wrażliwą cerą lub z problemami naczyniowymi.

Kolagen typu IV – tarcza ochronna komórek

Gdzie występuje? Błony podstawne, nerki, skóra. Funkcja: tworzy filtrującą siateczkę, oddzielającą i chroniącą tkanki. Rzadziej spotykany w suplementach, ale niezwykle ważny dla prawidłowego działania narządów.

Kolagen typu V – regulujący strażnik struktury

Gdzie występuje? Skóra, łożysko, rogówka oka, włosy. Funkcja: odpowiada za regulację średnicy włókien kolagenu typu I. Wartość estetyczna: ma znaczenie dla wyglądu skóry i gęstości włosów.

Typ kolagenu	Lokalizacja w ciele	Główna funkcja	Dla kogo idealny?
Typ I	Skóra, kości, ścięgna	Elastyczność, wytrzymałość	Anti-aging, skóra, włosy, paznokcie
Typ II	Chrząstki stawowe	Elastyczność, amortyzacja	Problemy ze stawami, sportowcy
Typ III	Skóra, naczynia, narządy	Regeneracja, elastyczność	Skóra naczynkowa, młoda cera
Typ IV	Błony podstawne	Ochrona i filtracja komórkowa	Funkcje narządów, zdrowie skóry
Typ V	Skóra, włosy, rogówka	Regulacja struktury kolagenowej	Gęstość włosów, wygląd skóry

Jak działa kolagen?

Kolagen działa dwutorowo:

Dostarcza materiału budulcowego – aminokwasów niezbędnych do regeneracji.
Stymuluje komórki skóry (fibroblasty) do produkcji własnego kolagenu.

Efekty:

redukcja zmarszczek,
większa elastyczność skóry,
lepsze nawilżenie,
mocniejsze paznokcie,
mniej bólu stawów i lepsza mobilność.

Kolagen hydrolizowany – czym jest i dlaczego jest najlepszy?

Kolagen hydrolizowany to kolagen, który został rozbity na mniejsze cząsteczki (peptydy kolagenowe) przy użyciu enzymów lub kwasów – dzięki czemu:

ma małą masę cząsteczkową (2–6 kDa),
jest łatwo przyswajalny z przewodu pokarmowego,
trafia bezpośrednio do skóry, stawów, ścięgien i kości.

Korzyści z kolagenu hydrolizowanego:

większa przyswajalność (nawet 90–95%),
szybkie działanie (już po 4–8 tygodniach),
wsparcie syntezy naturalnego kolagenu,
brak smaku i zapachu – idealny do picia.

Przebadane formy kolagenu hydrolizowanego:

Verisol® – na skórę i zmarszczki,
Fortigel® – na stawy i chrząstki,
Peptan® – multi-zastosowanie (uroda + stawy).

Najlepiej wybierać produkty, które jasno podają źródło kolagenu i zawartość w gramach (min. 2,5–10 g dziennie).

Jak suplementować kolagen?

Zalecane dawki:

2,5–10 g dziennie – zależnie od formy i celu,
w jednej lub dwóch dawkach (rano i wieczorem).

Z czym łączyć:

Witamina C – niezbędna do syntezy kolagenu,
Biotyna i cynk – dla włosów i paznokci,
Hialuronian sodu – nawilżenie stawów i skóry.

Czego unikać:

preparatów bez składu ilościowego,
„kolagenu rybiego” bez informacji o typie i czystości,
produktów bez dodatkowych kofaktorów (np. witaminy C).

Kiedy pojawiają się efekty?

Czas stosowania	Efekty możliwe do zauważenia
4 tygodnie	Lepsze nawilżenie skóry, silniejsze paznokcie
8–12 tygodni	Redukcja zmarszczek, mniejsze bóle stawów, bardziej elastyczna skóra
3–6 miesięcy	Gęstsze włosy, odbudowa skóry, większy komfort stawów