Stratus i Nimbus - nowe warianty koronawirusa w Polsce

Chociaż pandemia przycichła, wirus SARS-CoV-2 ponownie o sobie przypomina. Wzrost zakażeń latem 2025 roku jest napędzany przez dwa nowe podwarianty z linii Omikron – Stratus (XFG) oraz Nimbus (NB.1.8.1). Choć sytuacja jest pod kontrolą, warto znać ich charakterystykę, objawy oraz aktualne zalecenia, zwłaszcza w kontekście sytuacji w Polsce.

Geneza i globalna ekspansja wariantów

Oba podwarianty to tzw. rekombinanty Omikrona, które dzięki nowym mutacjom cechują się bardzo wysoką zakaźnością, przewyższającą wcześniejsze wersje wirusa.

• Nimbus (NB.1.8.1): zidentyfikowany w styczniu 2025 r. w Azji, szybko rozprzestrzenił się globalnie, stając się w czerwcu drugim najczęstszym wariantem w USA (ok. 37% infekcji). Jego zdolność do infekowania komórek jest nawet 2,5 razy wyższa niż u poprzedników.
• Stratus (XFG): nazywany „wariantem Frankensteina” z powodu złożonej budowy (połączenie linii LF.7 i LP.8.1.2), zyskuje przewagę dzięki zdolności do omijania odpowiedzi immunologicznej. W połowie czerwca 2025 odpowiadał już za ok. 40% zakażeń w Anglii i ok. 20% wszystkich zachorowań globalnie.

Dominujące objawy – czym się różnią?

Obraz kliniczny jest zbliżony do innych wariantów Omikron, jednak lekarze zwracają uwagę na pewne charakterystyczne symptomy. Poza typowymi objawami, takimi jak kaszel, gorączka, katar czy zmęczenie, obserwuje się:

• w przypadku Nimbusa: bardzo silny ból gardła, opisywany przez pacjentów jako uczucie „gardła jak żyletki”. Często towarzyszą mu objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, zgaga czy bóle brzucha;
• w przypadku Stratusa: częściej występuje chrypka i uczucie drapania w gardle, czyli objawy podrażnienia górnych dróg oddechowych.

Warto zaznaczyć, że w przeciwieństwie do wariantów z początku pandemii, utrata węchu i smaku zdarza się rzadko. Przebieg choroby koncentruje się na górnych drogach oddechowych, a ryzyko ciężkich powikłań płucnych jest niższe.

Sytuacja epidemiologiczna w Polsce (Sierpień 2025)

Według oficjalnych danych, w lipcu 2025 roku w Polsce odnotowano 4592 przypadki zakażenia SARS-CoV-2. To mniej niż w analogicznym okresie rok wcześniej (ok. 9596 w lipcu 2024), jednak eksperci podkreślają, że dane są niedoszacowane z powodu niewielkiej liczby wykonywanych testów. Niewielki wzrost zakażeń ma charakter rozproszony i dotyczy całego kraju, ze szczególnym nasileniem w dużych aglomeracjach i miejscowościach turystycznych, co jest typowe dla okresu wakacyjnego.

Pierwsze przypadki wariantu Stratus w Polsce zidentyfikowano w czerwcu 2025 r. (3 przypadki u osób powracających z zagranicy), a jego udział był wówczas śladowy (<0,1%). Przewiduje się jednak, że, podobnie jak w innych krajach, wkrótce zdominuje on krajobraz epidemiologiczny. Zadanie monitorowania sytuacji przejął NIZP-PZH, który udostępnia dane w cyklach dwutygodniowych.

Ocena ryzyka i opinie ekspertów

Mimo wysokiej zakaźności, nowe warianty nie powodują cięższego przebiegu choroby. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ocenia ryzyko dla zdrowia publicznego jako niskie. Polscy eksperci uspokajają, ale zalecają czujność.

„Na powtórkę pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 się nie zanosi, więc nie można siać paniki i straszyć społeczeństwa” – podkreśla dr hab. n. med. Paweł Rajewski, konsultant ds. chorób zakaźnych. Zwraca jednak uwagę, że wciąż istnieje grupa osób szczególnie narażonych – seniorzy, pacjenci z chorobami przewlekłymi oraz osoby z obniżoną odpornością.

Szczepienia w Polsce – co dalej z dawką przypominającą?

Szczepienia pozostają najlepszą ochroną przed ciężkim przebiegiem COVID-19. Jednak od 5 lipca 2025 r. w Polsce występuje tymczasowa przerwa w realizacji szczepień przypominających. Ministerstwo Zdrowia zakończyło dystrybucję dotychczasowych preparatów i oczekuje na zakończenie procesu rejestracji nowych szczepionek, zaktualizowanych pod kątem nowszych wariantów.

Nowe, dostosowane boostery mają być dostępne jesienią 2025 roku, przed sezonem infekcyjnym. Szczepienia przeciw Covid-19 będą realizowane m.in. w aptekach i, co ważne, mają być bezpłatne dla wszystkich chętnych.

Jak się chronić? Diagnostyka i zalecenia

Choć ogólne obostrzenia nie wrócą, warto stosować indywidualne środki ostrożności:

• Diagnostyka: w razie objawów warto wykonać test. Coraz większą popularnością cieszą się testy combo, dostępne w aptekach bez recepty, które pozwalają w domu odróżnić COVID-19 od grypy i RSV.
• Maseczki w razie potrzeby: osoby z grup ryzyka powinny rozważyć noszenie masek w zatłoczonych miejscach publicznych (komunikacja, przychodnie).
• Izolacja w chorobie: jeśli jesteś chory, zostań w domu, aby nie zarażać innych, zwłaszcza osób z grup ryzyka.
• Wspieraj odporność: zdrowy styl życia – zbilansowana dieta, aktywność fizyczna i odpowiednia ilość snu – to podstawa. W sezonie infekcyjnym można rozważyć suplementację witaminy D, C i cynku.
• Szczepienia: gdy tylko nowe dawki przypominające będą dostępne, powinny z nich skorzystać przede wszystkim osoby starsze i przewlekle chore.
• Wczesne leczenie: osoby z grup ryzyka po pozytywnym wyniku testu powinny skonsultować się z lekarzem w celu ewentualnego wdrożenia leczenia przeciwwirusowego, które znacząco zmniejsza ryzyko hospitalizacji.

Źródła

• https://www.gavi.org/vaccineswork/eight-things-you-need-know-about-new-nimbus-and-stratus-covid-variants Eight things you need to know about the new "Nimbus" and "Stratus" COVID-19 variants, Gavi
• https://tvn24.pl/zdrowie/stratus-i-nimbus-szerza-sie-w-europie-specjalista-chorob-zakaznych-o-nowych-wariantach-koronawirusa-st8596721 Nowy wariant COVID-19 rozprzestrzenia się także w Polsce, TVN24
• https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-zakazne,jak-sie-choruje-na-covid-19-w-2025-r---bol-tak-silny--ze-nie-moglam-przelykac,artykul,21602053.html Jak się choruje na COVID-19 w 2025 r.? "Ból tak silny, że nie mogłam przełykać", Medonet
• https://abcnews.go.com/Health/wireStory/sniffles-summer-colds-covid-19-variant-called-stratus-124652717 Got the sniffles? Here's what to know about summer colds and the..., ABC News
• https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/epidemiological-update-sars-cov-2-and-nb181-variant-assessment Epidemiological update: SARS-CoV-2 and NB.1.8.1 variant assessment, ECDC
• https://gvn.org/global-virus-network-issues-scientific-guidance-on-new-covid-19-variant-nb-1-8-1-and-vaccine-protection Global Virus Network Issues Scientific Guidance on New COVID-19 Variant NB.1.8.1 and Vaccine Protection, Global Virus Network
• https://pomorska.pl/koronawirus-w-kujawsko-pomorskiem-sytuacja-pod-kontrola-ale-sa-nowe-warianty/ar/c1p2-27847271 Koronawirus w Kujawsko-Pomorskiem. Sytuacja pod kontrolą, ale..., Gazeta Pomorska
• https://polskieradio24.pl/artykul/3550008,wariant-frankensteina-juz-w-polsce-nowa-fala-infekcji-covid-19-w-wakacje Wariant Frankensteina już w Polsce. Nowa fala infekcji COVID-19 w wakacje?, Polskie Radio 24