Kiełki - dlaczego warto je jeść?

Kiełki powinny być pokarmem "must have" na liście osób, które dbają o swoje zdrowie. Są prawdziwą bombą witamin i składników mineralnych, a co ciekawe - zawierają ich więcej niż nasiona, czy w pełni dojrzałe warzywa. Dodatkowo wyhodowanie kiełków samodzielnie w domu jest niezwykle proste.

Kilka słów o kiełkach

Kiełki nie są niczym innym, niż budzącymi się do życia nasionami - roślinami w fazie rozwoju. Spożywa się je, zanim osiągną pełną dojrzałość, a proces kiełkowania sprawia, że są łatwo przyswajalne.
Ich zdrowotne właściwości są cenione już od stuleci.
Okazuje się, że ich skład jest bogatszy w witaminy oraz składniki mineralne niż dojrzałe warzywa, czy suche nasiona.

Rodzaje kiełków

Kiełki można podzielić ze względu na rodzaj nasion. Do najpopularniejszych należą kiełki:

• rzodkiewki - mają charakterystyczny, lekko różowo-zielony kolor. W smaku są pikantne, ostre i dosyć piekące, jak dojrzała rzodkiewka;
• brokuła – charakteryzują się świeżym i wyrazistym smakiem;
• słonecznika - w porównaniu z innymi kiełkami są dosyć grube, soczyste. Są odrobinę pikantne i mają orzechowy posmak. Stanowią doskonały dodatek do wielu potraw, sałatek czy zwykłych kanapek;
• lucerny - są delikatne, lekko słodkawe i w porównaniu z innymi kiełkami, nie mają pikantnego smaku;
• rzeżuchy - ma intensywny, pikantny smak, i specyficzny zapach;
• kozieradki – wyróżnia je niezwykły, orientalny smak;
• fasoli mung - ich smak jest stosunkowo neutralny, lekko słodkawy. Są grube, bardzo soczyste i chrupiące. W przeciwieństwie do innych kiełków, je się je również w wersji na ciepło, podsmażane na patelni.

Wartości odżywcze kiełków

Kiełki są prawdziwą skarbnicą witamin z grupy B oraz witamin: A, K, E, D, C. Zawierają również mnóstwo składników mineralnych: miedż, selen, potas, cynk, magnez, wapń, żelazo.
Ponadto są bogate w antyoksydanty, które zwalczają działanie wolnych rodników.
Kiełki są niskokaloryczne, lekkostrawne oraz pełne błonnika.

Właściwości zdrowotne kiełków

Kiełki są niezwykle wartościowe – regularne spożywanie może przynieść organizmowi liczne korzyści zdrowotne.

Kiełki neutralizują działanie wolnych rodników – antyoksydacyjne właściwości zawdzięczają obecności antyoksydantów. Szczególnie bogate w te cenne związki są kiełki fasoli mung.

Kiełki zapobiegają niedoborom witamin i minerałów - witamin z grupy B oraz witamin: A, K, E, D, C., a także składników mineralnych: miedzi, selenu, potasu, cynku, magnezu, wapnia, żelaza.

Kiełki poprawiają koncentrację – kiełki lucerny dzięki zawartości witamin z grupy B doskonale wpływają na procesy myślowe.

Jak samodzielnie wyhodować kiełki w domu?

Kiełki można bez najmniejszego problemu wyhodować samodzielnie w domu. Należy oczywiście zacząć od wyboru gatunku nasion. Następnie wybrane nasiona należy namoczyć od 4 do 12 godzin. Po tym czasie kiełki należy opłukać i przechowywać od 4 do 6 dni w temperaturze pokojowej.
Dalsze czynności związane z domową uprawą kiełków różnią się w zależności od wybranego gatunku kiełków, a co za tym idzie – od metody ich uprawy.

Uprawa w kiełkownicy

Kiełkownica jednopoziomowa jest urządzeniem składającym się z jednej tacki, natomiast wielopoziomowa dwóch-trzech odrębnych tacek ułożonych w sposób piętrowy. Dzięki tej metodzie możemy uprawiać jednocześnie kilka rodzajów kiełków.
Kiełkownica składa się jeszcze z pokrywki, pojemnika na wodę oraz syfonu służącego do odprowadzania nadmiaru wody.
Kiełki hodowane w kiełkownicy powinny być przepłukiwane 2 – 3 razy w ciągu doby.
Kiełkownica służy do uprawy kiełków lucerny, gorczycy, fasoli mung, rzodkiewki, słonecznika, kozieradki i kapusty.
Największą zaletą urządzenia jest fakt, że rośliny w niej hodowane mają równomierny dostęp do światła.

Uprawa w słoiku

W przypadku uprawy kiełków w słoiku należy napełnić go nasionami na wysokość 1 cm. Dzięki temu kiełkujące rośliny będą mieć stały dostęp do tlenu i wystarczającą ilość miejsca do wzrostu. Po wsypaniu nasion słoik należy przykryć gazą i zabezpieczyć gumką lub tasiemką. Nasiona trzeba zalać wodą, a następnie moczyć 4-5 godzin. Po upływie tego czasu słoik należy odwrócić do góry dnem i ustawić pod kątem 45 stopni. Nasiona hodowane w ten sposób trzeba płukać od 2 do 3 razy w ciągu doby.
Uprawa w słoiku jest odpowiednia do hodowli kiełków fasoli mung, rzodkiewki, kozieradki, soczewicy, słonecznika, soi i buraka.

Uprawa na sitku

Nasiona należy wsypać na gęste sitko i ustawić je na misce. Tak hodowane kiełki trzeba płukać 4-5 razy w ciągu doby.
Uprawiać na sitku można kiełki brokuła, kapusty, lucerny, rzodkiewki i koniczyny.
Dużą zaletą uprawy na sitku jest zapewnienie nasionom dobrego dostępu do światła.

Uprawa w woreczku

Kiełki można uprawiać również w lnianym woreczku, jednak ważne jest, żeby był on w naturalnym kolorze. Po wsypaniu opłukanych i namoczonych nasion do woreczka należy dwa razy na dobę moczyć je w wodzie.
Do uprawy w woreczku nadają się kiełki cieciorki, soczewicy i fasoli.

Uprawa na ligninie

W pojemniku należy rozłożyć ligninę, ofbicie namoczyć ją wodą i równomiernie ułożyć nasiona. Przez 2 dni pojemnik powinien być pod przykryciem. Nasiona należy podlewać zraszaczem 2-3 razy w ciągu doby. Ewentualny nadmiar wody powinien być odlewany.
Uprawiać na ligninie można kiełki gorczycy, rzodkiewki, rzeżuchy i siemienia lnianego.

Uprawa na talerzu

Do najprostszego sposobu uprawy kiełków należy uprawa na talerzu, na którym należy rozłożyć watę, porządnie spryskać ją wodą i wysiać namoczone i przepłukane nasiona. W początkowej fazie uprawy można ją przykrywać. Tak wysiane nasiona trzeba również podlewać najlepiej dwa razy dziennie, a nadmiar wody odlewać.
Wadą takiego rozwiązania jest konieczność przycinania kiełków przed spożyciem.

Niezależnie od wybranej metody przy prawidłowo prowadzonej uprawie kiełki powinny być gotowe do spożycia po 5-7 dniach. Szybkość wzrostu zależy od temperatury powietrza, naświetlenia, nawodnienia oraz gatunku nasion.
Kiełki najlepiej spożyć natychmiast po zebraniu, ale można je przechowywać w lodówce do 5 dni.

Kiełki w kuchni

Generalnie niemal wszystkie rodzaje kiełków można spożywać na surowo – zachowują wtedy cenne witaminy i minerały, Z dodatkiem oliwy i octu stają się niezwykle kruche i smaczne - mogą stanowić doskonały dodatek do sałatek.
Z surowych kiełków można przygotować hummus, pastę na kanapki lub po zblendowaniu – zdrowy koktajl. Zaleca się jednak, żeby kiełki warzyw strączkowych: soczewicy i grochu poddawać obróbce termicznej, dzięki czemu można pozbyć się ich ciężkostrawnych właściwości.

Przeciwwskazania w spożywaniu kiełków

Mimo niezaprzeczalnych walorów zdrowotnych, które cechują kiełki istnieje kilka przeciwwskazań w ich spożywaniu.
Kiełki nie powinny być spożywane przez kobiety w ciąży, małe dzieci i osoby chorujące na zakrzepicę, stwardnienie rozsiane oraz hipoglikemię.
Ponadto jedzenie kiełków nie jest wskazane u osób, które są w trakcie, albo tuż po przebytej antybiotykoterapii lub zatruciu pokarmowym – osłabiona flora bakteryjna przewodu pokarmowego tych osób może mieć problem z bakteriami i grzybami, które mogą osadzać się na kiełkujących roślinach.