Alergia na kota – co warto wiedzieć?

Koty to jedne z najbardziej popularnych zwierząt domowych na świecie. Ich miękkie futerko i mruczenie potrafią rozczulić nawet największego twardziela. Jednak dla osób uczulonych, obecność kota w domu może być prawdziwym utrapieniem. Alergia na koty to problem dotykający coraz więcej osób. Czym jest ta alergia, jakie są jej objawy i jak sobie z nią radzić? Na te pytania odpowiemy w naszym artykule.

Alergia na kota – co to takiego?

Alergia na kota to nadmierna reakcja układu odpornościowego na białka zawarte w ślinie, moczu i łupieżu kota. Chociaż często mówi się o alergii na sierść, to właśnie te białka, a nie sama sierść, są głównym czynnikiem wywołującym objawy alergiczne.

Dlaczego koty uczulają?

Głównym alergenem odpowiedzialnym za objawy uczulenia jest uteroglobulina Fel d 1 produkowana przez gruczoły ślinowe i łojowe kota. Odpowiada ona nawet za 90% wszystkich reakcji alergicznych na sierść kota. Podczas tzw. "mycia", czyli wylizywania kot przenosi ją na naskórek oraz sierść.
Wśród alergenów, które wywołują mniej reakcji uczuleniowych należy wymienić albuminę osoczową Fel d 2, lipokaliny Fel d 4 i Fel d 7, a także lateryny Fel d 8.
Alergeny te są bardzo lekkie, łatwo unoszą się w powietrzu i mogą utrzymywać się w środowisku przez długi czas.

Objawy alergii na kota

Objawy alergii na kota mogą być bardzo różnorodne i zależą od indywidualnej wrażliwości. Najczęściej pojawiają się objawy ze strony układu oddechowego, objawy ze strony oczu oraz objawy skórne.
Do objawów ze strony układu oddechowego występujące w przypadku alergii na kota należy kichanie, katar, zatkany nos, świszczący oddech, drapanie w gardle oraz kaszel.
Objawy ze strony oczu obejmują łzawienie, zaczerwienienie oraz świąd oczu Z kolei wśród objawów skórnych należy wyróżnić wysypkę, pokrzywkę oraz świąd skóry.
Wymienione objawy mogą pojawić się natychmiast po kontakcie z kotem lub nawet kilka godzin później. Warto pamiętać, że alergeny kota (białka zawarte w ślinie, moczu i łupieżu) są bardzo lekkie i mogą unosić się w powietrzu przez długi czas, osadzając się na różnych powierzchniach.

Diagnoza alergii na kota

Diagnozę alergii na kota stawia lekarz alergolog na podstawie kilku kryteriów. Pierwszym z nich jest wywiad z pacjentem. Lekarz najczęściej pyta o objawy, historię chorób i kontakt z kotami.
Kolejnym krokiem jest wykonanie testów skórnych, których wyniki wykluczają lub potwierdzają występowanie alergii. Testy polegają na nakłuwaniu skóry małymi ilościami alergenów i obserwowaniu reakcji.
Występowanie alergii można także sprawdzić w za pomocą testów serologicznych, które podczas badania krwi sprawdzają pomiar poziomu przeciwciał IgE specyficznych dla alergenów kota.

Leczenie alergii na kota

Leczenie alergii na kota skupia się przede wszystkim na ograniczeniu kontaktu z alergenami i złagodzeniu objawów. Choć całkowite wyleczenie alergii jest trudne, odpowiednie działania mogą znacznie poprawić jakość życia.
Pierwszym z nich jest leczenie farmakologiczne. Polega na podawaniu leków przeciwhistaminowych, które blokują działanie histaminy, substancji powodującej objawy alergiczne takie jak katar, swędzenie czy łzawienie oczu. Dostępne są w różnych formach: tabletki, syropy, krople do nosa.
Na bardziej uciążliwe objawy alergii lekarz może zalecić stosowanie kortykosteroidów, które zmniejszają stan zapalny i obrzęk, łagodząc objawy takie jak duszności czy zapalenie spojówek. Stosowane są w postaci inhalacji, kropli do nosa czy maści.
Istnieje jeszcze jedna metoda leczenia alergii, która nie skupia się na łagodzeniu objawów uczulenia, ale jego przyczyn. Immunoterapia alergenowa, bo o niej mowa może zmienić przebieg choroby oraz zapobiec rozwojowi astmy oraz innych uczuleń w przyszłości. Polega ona na podawaniu coraz większych dawek standaryzowanych ekstraktów alergenowych, co ma powodować zmniejszenie wrażliwości organizmu na dany alergen.
Immunoterapia alergenowa jest przeprowadzana za pomocą iniekcji podskórnych lub w formie preparatów podjęzykowych mających postać roztworów, tabletek lub sprayu.
Pełne odczulanie w tej formie leczenia trwa od 3 do nawet 5 lat.

Jak zmniejszyć ilość alergenów w domu?

Alergia na kota może znacznie utrudnić życie, zwłaszcza w przypadku posiadania kota w domu i codziennym kontakcie z nim. Na szczęście istnieje kilka sposobów, które mogą pomóc złagodzić objawy uczulenia.
Jeśli nie ma możliwości unikania kontaktu a alergenami ważne jest regularne sprzątanie mieszkania: częste odkurzanie i mycie podłóg oraz innych powierzchni, zwłaszcza tych, na których kot często przebywa. Istnieją specjalne środki czyszczące, które pomagają usunąć alergeny z różnych powierzchni.
Warto także zainwestować w oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA.
Ważne jest również częste pranie pościeli i ubrań, które miały kontakt z kotem.
Chociaż żadna rasa kota nie jest całkowicie hipoalergiczna, niektóre produkują mniej alergenów niż inne. Warto skonsultować się z hodowcą w tej sprawie.
Należy jednak pamiętać, że tak naprawdę alergeny są wszędzie: Nawet jeśli nie mamy kota w domu, można mieć kontakt z alergenami, np. odwiedzając znajomych, którzy posiadają to zwierzę. .
Co istotne, z czasem alergia może się nasilać, dlatego ważne jest, aby regularnie kontrolować swoje objawy.

Literatura:
Dr n. med. A. J. Sybilski, Czy pozbywać się zwierząt po rozpoznaniu alergii? (w:) Medycyna po Dyplomie 03/2016
Prof. Dr hab. n. med. Krzysztof Kowal Immunoterapia w alergii na zwierzęta – kiedy, jak i dla kogo?
Dr n. med. G. Durska, Alergia na kota (w:) Medycyna Praktyczna, 26.11.2012